Я всё никак не могу для себя решить, люблю я ее или нет. Т.е. вообще я люблю больше всего литургию св. Василия Великого - и в богословском, и в поэтическом плане. Понимаю литургию св. Иоанна Златоуста - как сокращенный ее вариант. Литургия Григория Двоеслова стоит тут особняком - это литургия для особых случаев, и не совсем литургия, а скорее, причащение верующих. А вот литургия ап. Иакова, возрожденная, а по существу заново созданная уже в ХХ веке - это не совсмем мне понятно что. Сидя проповедь или стоя; с крестами и камилавками или без них - это всё и в обычной литургии вполне возможно. Разница только в чине причащения мирян - отдельно Телом, отдельно Кровью, + они еще перед Чашей и Дискосом исповедуют свою веру. Больш фундаментальных отличий вроде нет, так что в классификации эту литургию можно было бы отнести к группе литургии Василия Великого (Иоанна Златоуста как подвариант ВВ). Скажу еще, что в литургии св. ап. Иакова участвовала в Белгороде, поэтому есть и собственный, не только умозрительный, опыт.
1. Я за разнообразие в литургике. Считаю, что ничего плохого в существовании разных анафор нет.
2. Я за свободу и творчество, в т.ч. литургическое, хотя пока вряд ли у кого-то получалось сделать что-то лучше, чем наличный чин. Разве чтр проводить его частичную модернизацию с целью приблизить к более аутентичному (не в плане формы, в плане содержания) понимания.
3. Я за всякие миссионерские фишки, хотя считаю, что литургия - не совсем место для миссионерства. Если мы не "едиными устами и единым сердцем", а мы - вам, то это не совсем "общее дело", а дело одних для других.
4. Но я совершенно не понимаю, почему именно этот, довольно странный чин, используемый ныне под названием "литургия ап. Иакова" пользуется такой популярностью? Историчность, на которую часто ссылаются, у него сильно сомнительная. Т.е. он явно не для любителей архаики. Миссионерский эффект, типа, а в отдельно взятом месте по специальному благословению отдельно взятого архиерея, можна и вот так! Эта ектенья - здесь, эта - тут, а вот этой вообще нет, а зато есть это. Т.е. немножко как бы выпендривание. С одной стороны, оно позволяет почувствовать условность многих второстепенных вещей в литургии. С другой стороны, обращает внимание на другие, не менее второстепенные вещи. Не понимаю, почему если литургию написал какой-то чех, она вдруг становится таким вот супер-пупер чином для "продвинутых", а если сегодня-завтра какой-нибудь беларус напишет свою литургию и назовет ее "прав. Лазаря" или еще лучше женский вариант, "Марфы и Марии", то ее не примут как "литургическое творчество"? Чем чешско-иерусалимский чин "прикольней"? Может именно этим "чином" причащения? Но вот сейчас у нас таким образом причащаются пресвитеры, а миряне - с лжицы, и неужели миряне получают какое-то другое Тело или другую Кровь? Она ведь не менее ценна в зависимости от формы вкушения. Побыть "немножко батюшкой" оно-то конечно прикольно. Получить Тело Христово в ладонь - в некоторых чинах и такое практикуется - это определенный опыт, опыт "это круче". Но, мне кажется, вряд ли способ причащения решит проблему участия в Таинстве Евхаристии для мирян современной РПЦ (да и вообще ПЦ). Станут ли люди более ответственно подходить к участию в благодарении и Таинстве Тела и Крови? Кажется, чтение тайных молитв гласно может здесь помочь намного больше. Будет ли меньший барьер межды "алтарем" и "народом"? Вряд ли, от литургии тоже многое зависит, но даже служивший о.Дмитрий, говоря про литургию пишет "служило шесть священников и один диакон", все равно служили только священники и диакон, а у мирян все равно не получилось "побыть немного батюшкой". Также о. Дмитрий часто употребляет выражение "как положено по чину", "как подобает", но стоит ли за этими словами что-то? кем положено? почему подобает?
Все же, думаю, ничего плохого в служении литургии ап. Иакова не вижу. Польза, конечно, сомнительна, но и вреда особого не нахожу. Когда-то я летела на литургию ап. Иакова из Минска в Белгород, несмотря на огромную температуру, полный упадок сил и т.д. Конечно, интересно было общение с братьями и сестрами из Синдесмоса, и именно тогда, как никогда, Господь благословил это общение, по пути происходили настоящие чудеса, но только теперь я понимаю, что установка моя "послужить литургию по чину ап. Иакова" изначальна была ошибочной. Можно иметь установку "иметь общение со Христом в Его Теле и Крови", "иметь общение Тела и Крови с данной общиной", но чин - это всего лишь чин, даже если он необычный и прикольный.

Учора, ядучы суп з буракоў, а думаючы пра сваё, раптам убачыла, як праглынуўшы лыжку супчыку, я пра сябе называю нейкую асобу. Мама-сёрб-Ленка-сёрб-........-Каця і Жэня-сёрб... Дзесьці на Каці і Жэні я на ўсё ўвагу і звярнула. Задумалася. Вось жа як, як у дзяцей, якіх просяць "лыжачку за маму", "лыжачку за тату". У маім дзяцінстве толькі так кармёжка і ішла. А я яшчэ напрошвалася "і за бабуску лызацьку". І неяк мне не хацелася каго любага майму сэрцу прапусціць і лыжачку за яго не з'есці. А як гэта падобна на праскамідыю, толькі не з прасфорак часцінкі вымаюцца, а з талеркі - лыжачка супу. Ежа, яна сама па сабе ехарыстычная і малітоўная. Сёрб, сёрб. Толькі вось даводзіцца цяпер на адну лыжачку па цэлым сямействе ўсаджваць, інакш бы і каструлі супа не хапіла б мне памянуць усіх.

Парачка высноваў з мінулага году:
- Верыць у Бога і нічога не баяцца. Калі бачыш Ягоную веліч і зацікаўленасць ТВАІМІ АСАБІСТЫМІ СПРАВАМІ, калі 23-ці псалом становіцца рэчаіснасцю твайго жыцця, жыццё змяняецца.
- Галоўнае - быць, а не дзеіць. Спачатку быць. Не ператварыцца з простага шчырага верніка ў царкоўнага функцыянера. Дзеіць не ў "функцыянерскім" і "адміністратыўным" духу, а ў духу прароцкім.
- Прароцкі дух - гэта не надрыў, гэта напоўненасць. Важна не пераблытаць.
- Сапраўды, адмаўляючыся ад усяго, вернік атрымлівае ў шмат разоў больш айцоў, братоў, сёстраў, дамоў.

Апошнія 4 гады на Вялікі Чацвер іду ў кафедральны, дзе традыцыйна служыць Мітрапаліт Філарэт. За два дні - другая архіярэйская служба, у наступную пятніцу будзе яшчэ адна - асвячэнне Пакроўскага храму, дзе служыць priestal. Сёння ж я думала пра двух іншых архіярэйў, а не таго, які стаяў пасярэдзіне і быў у рухах іпадыяканаў, - пра Архіярэя Хрыста, Які, памыўшы ногі вучням паказаў сапраўдны ўзор архіярэйства, і пра будучага бабруйскага епіскапа а.Серафіма, які рабіў казанне, і ў якога гэта атрымлівалася вельмі добра.
Пабачыла на службе двух жжыстаў, з якімі не атрымалася пагаманіць - new_cat і bractwa, прысутнасць апошняга была для мяне нечаканай. Прыехаў жа - і маўчыць...
Цяпер жа бяз сілаў ляжу дома. Звычайна службы мне даюць сілы, архіярэйскія ж - выматваюць амаль як сотні каментаў.

Апошнім часам, замест таго, каб думаць пра Таго, Каму належыць гэты тыдзень, і кожны дзень, і кожная хвіліна жыцця, Чыё імя ў вершы Ніны Мацяш у мяне паволі ўсплывае ў радках:
...Ты смерць прыняў за ўвесь гаротны люд,
А я адно Табой была жывая,
А мне адзіна Ты быў сонцам тут!
Ісус, Ісус.

Каменты ідуць і ідуць, спрчэкі ідуць і ідуць, і ніяк іх не суцішыш. І сэрца свайго таксама не суцішыш. А сёння літургія, якую ўзначальваў мітр.Філарэт, а потым мы з ам паехалі атрымліваць дыплом за сайт "Царква", зусім нечакана для нас ён заняў першае месца ў конкурсе кантэнт-праектаў ТУТ.бая ў намінацыі "Грамадства, сям'я, рэлігія". Дык вось там маё супакоеная сэрца ўскалыхнулася зноў - калі першым сярод пераможцаў назвалі сайт Свіслацкія аркушы, які заняў другое месца ў намінацыі "Мая Беларусь". "Свіслацікія аркушы" - гэта сайт, дзе асобны раздзел прысвечаны акурат Кастусю Каліноўскаму. Калі раптам на экране з'явілася постаць К.Каліноўскага, а Зміцер Кузьменка, стваральнік сайту, выйшаў атрымліваць прыз, то многія пытанні дл мяне зніклі. І цяпер, якія б дыскусіі не разгараліся "за" ці "супраць", я свой адказ атрымала - сэрца маё спакойнае. Наперадзе - дні пакутаў Гасподніх, Які "смерць прыняў за ўвесь гаротны люд" і мы "адным Ім быдзем жывыя", Ім, нашым "Сонцам". І ніякія гістарычныя інтэрпрэтацыі, ніякія новаадкрытыя коды да Вінчы ці яшчэ каго не зменяць АДЗІНАЙ ПРАЎДЫ, якая была і застаецца ПРАЎДАЙ - на вольныя пакуты дзеля нашага Збаўлення прыйшоў Гасподзь і зноў ідзе!

Так гаварыў Спас, што ёсьць сярод ягоных вучняў тыя, што не скаштуюць сьмерці, пакуль ня ўбачаць Сына Чалавечага, як Ён ідзе ў Царстве Сваім, пакуль ня ўбачаць Царства Божага, што ідзе ў сіле. А потым павёў іх на гару Фавор. Там вучні ўбачылі Яго Прасьветленым, поўным Нябеснага Сьвятла, зьзяючага лепей за сонца, такім, якім яны Яго яшчэ ніколі ня бачылі. І разам зь ім Майсея і Ільлю, двух мужоў Божых. Адзін зь іх так і не дайшоў да сьмерці ў зямлю абяцаную, другі ж не памёр, а быў узьняты вогненнай калясніцай на Нябёсы, у Зямлю яшчэ больш абяцаную і чаканую.І быў голас Айца: "Гэта Сын Мой улюбёны, у Якім Мая добрая воля. Яго слухайце" І сказаў Пётр: "Нам добра быць тут, Настаўнік". Такім прыйшло Царства Божае на зямлю? Воклічам: "Нам добра быць тут, Настаўнік!"?
Потым была іншая гара. Гара Галгофа. Там не Майсей і Ільля, а два разбойнікі былі аберуч Хрыста. І вопратка Яго не была выбеленая - Ён быў паўголы, зьбіты, брудны, зранены. І сьвятла нябеснага не было - Сонца згасла. І Айцец не адгукнуўся голасам на "Ілі, Ілі, лама сафахфані!" І вучні, пэўна, былі цалкам расчараваныя, поўныя горачы. Іхнія сэрцы разрываліся. Пятру заставалася толькі крыкнуць: "Настаўнік, як нам дрэнна!" І не ўзьнялася гара. І ня кінулася ў мора.
Праславіўся Гасподзь. Царства Божае адкрылася на Крыжы. Не для Фаворскай гары, а для Галгофскай прыйшоў Гасподзь. У гэтым была Ягоная слава. На Галгофе, у прыніжэньні - было Ягонае Царства. На Галгофе стала магчымым нашае Перавображаньне.
Паўтараючы Ісусаву малітву, як ісіхасты, мы можам спадобіцца бачаньня фаворскага сьвятла. Складаныя духоўныя практыкі, напруга, засяроджанасьць. Але досыць паглядзець на Крыж. У ім - усё. У ім - надыходзячае Царства Божае. У ім - крыніца нашага збаўленьня. І каб убачыць Царства, якое нам паказвае Хрыстос - мы мусім узьняцца на гару, на сваё Галгофу. Толькі без крыжа, вядома, на гары няма чаго рабіць.

Калі гара не ідзе да Магамета. То Магамет, у прынцыпе, можа і сам да гары пайсьці, ягоная справа мусульманская. Калі ж гара не ўзьнімаецца і ня кідаееца ў мора, то якія мы хрысьціяне? Калі хто скажа.... Можа, гаварыць ня ўмеем? І ня будзе сумнявацца... Можа сумняемся? Самасупакойваемся: навошта горы зрушваць? Які ў гэтым сэнс для нашага выратаваньня? І праўда - падумаеш гара. Ісус прасіў, каб Галгофа ўзьнялася і кінулася ў мора.... Каб мінула Яго чаша "гэтая". Ня мог жа Ён маліцца бязь веры! Ён, Кім нашая вера апраўдваецца. Верыў і казаў "хай". Так, казаў Ён Айцу "хай" і пра "як Ты хочаш" і пра "ня як Я хачу". Значыць Ён хацеў па-іншаму... Хацеў, каб гара насуперак закону і насуперак наканаваньню ўзьнялася і кінулася ў мора. І не сумняваўся ў сэрцы сваім, што споўніцца яму, як Ён сказаў. Бо так вучыў апосталаў Сваіх. Але сама галоўная гара стяла і ня думала зрушвацца... Галгофа стаяла на сваім месцы.... І Ён ішоў на яе. Ішоў, і ведаў, што Айцец Яго любіць, ня гледзячы на тое, што Галгофа, сымбаль нявыкананага Ягонага жаданьня, бачная з усіх бакоў, стала месцам Ягонае ганьбы, Ягонае паразы, Ягонае сьмерці. І Ён ішоў, як быццам і не прасіў Айца... Ішоў, ведаючы, што Айцец чуў Ягоную малітву ў Гэфсіманіі. І ня слабасьцю Ягонай была просьба "хай мінуе", а сілаю. Моц у "чаму Ты пакінуў мяне?"... Чуеце, якая моц! Здаецца, Ён адзін... Здаецца, Ягоныя малітвы не пачутыя.... Але ж Ён, Які ня ведае, што такое НЯ ВЕРЫЦЬ Айцу, працягвае яму верыць, хаця гара стаіць на месцы і ўсьміхаецца бяззубым чэрапам. Галгофа...
Бо ня вера для гары, а гара для веры... Гара можа падвесьці.... Але вера не павінна падводзіць. Ніколі...

Усё навокал палае Агнём,
Цеплынёю пяшчотнай палае,
У ахвяру прынесьлі Ягнё,
І на нас Ён Агонь пралівае.

Усё навокал палае ў Агні.
Ён зыходзіць з-над самага неба.
Ён гаворыць, што мы не адны,
Што Хрыстос з намі да канца века.

Калі хочацца напісаць пра царкву што небудзь пазытыўнае, у галаву адразу ж лезуць "халадзільнікі" і "касманаўты". Але ж...

Пісаць пра праваслаўнае благачэсьціе? Атрымаецца няшчыра. Пра шанаваньне іконаў? Ня ў тэму. Пра місіянерскую, дыяканічную і г.д. дзейнасьць? Куда ўж. Пра багаслоўе? Не арымаецца зусім. Пра літургію, пра малітоўнае жыцьцё - дык гэта і так камень прэткнаваенія.

Зразумела... Каб напісаць што-небудзь добрае пра царкву, ня трэба пісаць пра царкву. Трэба пісаць пра чалавека. Новае жыціё несьвятых. Жыціі несьвятых цяпер адлюстроўваюць царкву. Сьвятую царкву.

Вітаць Госпада і ўскладаць на Яго спадзяваньні... Ісус, ну мы ціпа з табой дамовіліся ( і падміргнуць).... Хадзіць па пекле і мармытаць "а я веру, што я ў Раі..." А Ён выконвае ня нашую волю, а волю Айца Свайго... Якая ў нашае разуменьне не ўкладаецца і ў нашыя пляны не ўваходзіць... І мы крыўдзімся... "Ісус, чаго ты падвёў?!!!" (абурэньне і топаньне ножкай)... і мы Яго ўкрыжоўваем... у крыўдзе і расчараваньні. "Ісус, ты не Такі, якім я сабе ўяўляла..." Ён вызваляе нас з рабзтва, а мы бяжым да нашых гаспадароў з просьбаю зрабіць што-небудзь з нашым Збаўцам... Каб ён ведаў, што крыўдзіць нас нельга... Гэта потым, а сёньня мы сустракаем Яго, поўныя надзеі... Бо Ён едзе ў Ерусалім на маладым асьле...

Дысцыпліна духовага жыцьця. Царкоўны каляндар, посты і сьвяты.... Рэгулярная споведзь, рэгулярнае Прычасьце як залог стабільнага духовага жыцьця... Нагляд духаўніка... Рэжым.... Гэта чымсьці нагадвае шпіталь: пасьцельны рэжым, догляд лекара, абсьледваньні, дыеты №6, лекі... Звонку гэта можа раздражняць.... Бальнічная дысцыпліна... Знутры яна можа раздражняць яшчэ больш. У хворых адна мара - пахуччэй бы выпісалі... Толькі хворыя так і застаюцца хворымі, а здаровых няма паводле вызначэньня... Але ў шпіталі спрабуеш як мага забыцца, што ты ў шпіталі. А ў царкве пачынаеш жыць гэтай дысцыплінай. І гэта вам не пратэстанцкая дысцыпліна працы... Гэта іншае... У праваслаўных адна Пасха, Пасха кожную нядзелю і кожны дзень - Пасха. І на самой справе - дысцыпліна - яна не для аднаго чалавека прыдуманая, калі ёй жыве адзін чалавек - яна абсурдная. Дысцыпліна патрэбная для жыцьця РАЗАМ. Разам зь іншым... Адзінадушна... Супольна... У асабістым жыцьці з Богам дысцыпліна не вымяраецца рэгулярнасьцю. Дысцыпліна вымяраецца пастаянствам. А Царква - гэта падзея... Падзея адзінства і еднасьці. Царква - гэта правіла, гэта рэгулярнасьць. І тут няма супярэчнасьці... Бо ты на некаторы час можаш пакінуць гэтае прыстанішча рэгулярнасьці, але яно ня мусіць разарвацца з-за тваёй адсутнасьці. Інакш - табе ня будзе куды вярнуцца... А з Богам ты заўжды. Таму што Ён заўжды з табой... Ён прытрымліваецца Сваёй асаблівай, Боскай дысцыпліны любові. У ёй Ён пастаянны...

 

Вясна... Яна пачынаецца, калі на вулкі нашага места выходзіць маладая гэнерацыя зуброў са стосамі газэтак...
Вясна... Летась яна пахла для мяне Армані і каханьнем. І зубры мяне не раздражнялі... А цяпер - ажно не магу... Кідаюся на зуброў, як на егавістаў. І на яго кідаюся...
Думаю, дай прагаласую на гэтых выбарах. Усё ж па маёй акрузе Віталік Рымашэўскі ідзе. Хоць у прынцыпе я супраць усялякіх прынцыпаў, але Віталіка падтрымаю... І вось - няма яго. Зьнялі. За пару дзён да выбараў. І Альфера зьнялі... І Каралёву.... І Цынкевіча, па-мойму, тожа... А калі б я датэрмінова прагаласавала? Эх... Цяпер трэба вырашаць: альбо зусім не ісьці, альбо прагаласаваць супраць усіх...
МАМАЧКІ! Я АБМЯРКОЎВАЮ МЯСЦОВЫЯ ВЫБАРЫ! УЖАС КАКОЙ-ТА!
Дома ляжыць цэлы стос улётак КХП, якія я так і не раскідала... Значыць, зьніжкі на новую кніжку Пазьняка мне ня будзе... Ну і фік...
Зубры, КХП, мясцовыя выбары... Дурацкія заняткі...
Адзіннае, што суцяшае - набліжаецца Пост. Час узяць сябе ў рукі і аддацца ў рукі Божыя. Але хто адкладае на пост (на пасьля)? Толькі тыя, хто ня здольны зрабіць навогул... Хутка Пост, значыць і Пасха не за гарамі...

9 Сказаў таксама да некаторых, якія ўпэненыя былі ў сабе, што яны праведныя, і зьнічтажалі іншых, наступную прыпавесьць:
10 два чалавекі ўвайшлі ў храм памаліцца: адзін фарысей, а другі мытар.
11 Фарысей, стаўшы, маліўся сам у сабе гэтак: Божа! дзякую Табе, што я не такі, як іншыя людзі, рабаўнікі, крыўдзіцелі, пералюбцы, ці як гэты мытар:
12 пощу два разы на тыдзень, даю дзесятую частку з ўсяго, што набываю.
13 Мытар жа, стоячы здаля, не адважваўся нават падняць вачэй да неба; але, б'ючы сябе ў грудзі, казаў: Божа! будзь міласьцівы да мяне грэшніка!
14 Кажу ж вам, што гэты пойшоў апраўданым в дом свой больш, чым той: бо ўсякі, які ўзвышае сам сябе, прыніжаны будзе, а той, хто прыніжае сябе, узвысіцца.

Дзьве формы апраўданьня: апраўданьне тым, ШТО, і апраўданьне тым, ЯК. І мытар і фарысей ведалі, як годна дзеіць. Фарысей бачыў, што ён выконвае правілы, таму імі і спадзяваўся апраўдацца законам, а мытар бачыў, што законам ён не апраўдаецца, таму ў пакаяньні і самазьніштажэньні спадзяваўся адно на міласьць Божую.
Для хрысьціян жа ж цяпер зьяўляецца дылема мытара. Яны ведаюць з гэтай прыпавесьці, што годна паводзіць сябе так, як паводзіў мытар. Такім чынам раскаяньне мытара робіцца свайго кшталту законам, зь ЯК ператварацца ў што. Прыпадабняючыся мытару, хрысьціянін робіцца сучасным фарысеем, які спрабуе апраўдацца тым самым законам. Толькі цяпе зьмест законам не наконт ШТО, а законам наконт ЯК... Ён трапляе ў падвоеную пастку. Бо апраўдваецца наконт ШТО, якое ён парушаў празь ЯК... Некаторыя асабліва духоўна ўдасканаленыя старцы дасягаюць вяршынь благчэсьція следуюшчым образам.
Існуе і ўмапамрачаюшчы гібрыд... Аз есьм... Калі чалавек як мытар грашыць, а як фарысей апраўдваецца... То бок, мала таго, што дзеіць грэх, дык і яшчэ дзякуе Богу, за тое, што ён не такі, як ён сам:)
Парадокс, дылема... А што зробіш? Жыць жа как-та нада...
Вось і адмянецца пост у серад і пятніцу на наступным тыдні... Каб гэтым пастом, тым больш тыя, хто яго не прытрымліваецца, ня думалі апраўдацца... Бо раз - і няма паста...

Посьці - ня посьці...
Прыйдзе той час...
Застануцца косьці
Толькі ад нас...
Бактэрыі ззаду, бактэрыі і сьпераду,
Знутры будуць жэрці з нас мяса бязь ліку...
Смактаць нашы косьці ў пост пятнічны, ў сераду,
І есьці нас, есьці нават ў Вялікі...

"Умацаваньне тых, хто спадзяецца на Цябе, умацуй Госпадзе Царкву, Якую Ты здабыў Слаўнаю Сваёй Крывёй" - праваслаўная моладзь ува ўсім сьвеце шануе гэты сьпеў за свой гімн. Усяленскі Патрыярх Варфаламей назваў оладзь жывой крывёй Царквы Хрыстовай. Сапраўды, хто, як ня моладзь, нованароджаныя ад Духа, з запаленымі сэрцамі гатовы ісьці да людзей з місіяй? У маладых сэрца гарыць незвычайным агнём, запаленым Сустрэчай з Госпадам, пасьля Якой, нават малады чалавек, нераўнуючы старац, гатовы прамовіць: "Цяпер адпускаеш раба Твайго, Уладару, паводле слова Твайго, зь мірам, бо ўбачылі вочы мае збаўленьне Тваё, якое Ты прыгатаваў..."
У нашае памеснай Царкве мы збольшага і ёсьць усе моладзь. Такая ў нас царква - старадаўняя і маладая адначасова. Царква пра якую ўсе ужо ведаюць усё, і яшчэ ня ведаюць нічога. Царква са шматвяковай традыцыяй і Царква, якая пазбаўленая традыцыі. Царква бабулек і Царква моладзі. "Збудую Царкву Маю і брама пекла не адолее Яе".
"Велічаем Цябе, Жыцьцядаўца Хрыстос і ўшаноўваем Прачыстую Маці, Якой паводле закону сёньня быў прынесены Ты ў Храм Гасподні" Упершыню Хрыстос трапляе ў Храм. І тут Яго сустракае Сімяон, старац, Дух Сьвяты быў на якім, і якому ад Духа было Адкрыцьцё, што не памрэ, пакуль ня ўбачыць Хрыста Гасподняга. Храм мае сэнс толькі тады, калі ў ім адбываецца Сустрэча, і тады сам чалавек робіцца Храмам Духа Сьвятога. І чалавек далучаецца да Царквы, да Цела Хрыствага. Цяпер Ён можа памерці для сьвету, бо ён атрымлівае жыцьцё вечнае.
"Радуйся, Бдагадатная Багародзіца Дзева, бо зь Цябе заззяла Сонца праўды - Хрыстос Бог наш, Які асьвятляе тых, хто ў цемры. Весяліся і ты, старча прведны, прымаючы ў абняцьці Збавіцеля душ нашых, Які падае нам уваскрасеньне Радасьць і весялосьць... Першае каханьне... Натхненьне ад Той Сустрэчы. Асьвятленьне цябе, які быў у цемры.... Збаўцу прымаеш у абдымкі.
Маленькі Ісус прыйшоў у Храм на руках Сваёй Маці. Богадзіцятка, прыйло ў Храм Свой. Упершыню і нас прыносяць у храм Божы бацькі - родныя, хросныя ці тыя людзі, якія прынесьлі нам сьвятло Божае. Мы яшчэ маленькія, нам цяжка хадзіць, нам патрэбныя рукі Маці-Царквы, якая ўносіць нас у прысутнасьць Божаю. Але хутка мы пасталеем і як падлетак Хрыстос прыйдзем у храм Божы навучаць іншых. Калі Дух Божы будзе з намі.
Паглядзеце, на Раство вешчуны і пастухі прыйшлі да Немаўляці, цяпер жа ж Сам Хрыстос прыходзіць да канкрэтнага чалавека. Сустрэча зь ім сапраўды канкрэтная...Надзвычай... І ўжо ня Слова сьведчыць аб Слове, а ў Дзіцяці пазнаецца Хрыстос... Дзіця лепш сьведчыць аб веры... Бяз словаў, а адно сваёй прысутнасьцю... Дарослым жа патрабуюцца словы...

скажы, мой каханы, ты Ангел ці дэман?
ты мне Адкрыцьцё ці пякельны падман?
я Неба хацела заціснуць у схэмы,
каб зьведаць, які для мяне ў Бога плян.

скажы, мой каханы, адкуль ты зьявіўся?
зь нябёсаў сыйшоў ці зь нябёсаў упаў?
ты мне да канца так зусім й не адкрыўся...
ня ведаеш сам... як мяне пакахаў...

дзяцінства ты скраў - ды даў мне жаночасьць...
або, любы мой, ты даў грэх мне і блуд?
яго забіраеш з маіх сноў дзявочых,
таго, каго ўсё яшчэ моцна люблю...

дзе слушны адказ? дзе Божая воля?
куды бегчы мне - ад цябе ці к' табе?
ці трэба мне прагу каханьня спатоліць?
ці трэба мне каяцца ў сьлёзах й журбе?

хачу я ў зямлі запытацца адказу,
калі ўжо Нябёсу ўпарта маўчаць...
упасьці хачу я ў растоптанай гразі,
з падзеньня хачу ўсё спачатку пачаць...

скажы, мой каханы, я Ангел ці дэман?
табе Адкрыцьцё, ці пякельны падман?
мы разам, адно для аднога як цені...
на дне ўжо альбо шчэ' далёка да дна?

Калі доўга набіраеш лацінкай, а потым мяняеш раскладку на кірылічную, то часьцяком замест "." ставіш літару "ю". Шматкроп'е выглядае як "ююю". Ці помніце літару "ю" Венечкі Ярафеева, якая чырвонаньню закрыла яму вочу ў апошні момант ягонага жыцьця, тая літара "ю", якую ведала немаўлятка, падобнае да анёла. Ведаць літару "ю".
А сапраўды, ёсьць нешта незвычайнае ў той літары "ю". Яна напаў "н" шырэйшая за "о". І напаў "о" за "к".

Цорква - гэта рукі, якія падтрымліваюць цябе, калі ты падаеш. Рукі сьвятара, якія сьціскаюць тваю далонь на споведзі, рукі брата, якія адказваюць на поціск тваёй рукі. Рукі, якія падтрымаюць цябе, калі ты падаеш. Нерукатворная Царква яна ўсё ж з рук творыцца, са спляценьняў пальцаў. З рук, узьнятых да нябёсаў, да рук Божых, у якіх усё. Царква - справа рук Божых і чалавечых. Калі ж чалавечыя рукі дзяць бяз Бога, то яны ствараюць куміра - справа рук чалавечых.

РОЖДЕСТВЕНСКОЕ

В яслях спал на свежем сене
Тихий крошечный Христос.
Месяц, вынырнув из тени,
Гладил лен Его волос…

Бык дохнул в лицо Младенца
И, соломою шурша,
На упругое коленце
Засмотрелся, чуть дыша.

Воробьи сквозь жерди крыши
К яслям хлынули гурьбой,
А бычок, прижавшись к нише,
Одеяльце мял губой.

Пес, прокравшись к теплой ножке,
Полизал ее тайком.
Всех уютней было кошке
В яслях греть Дитя бочком…

Присмиревший белый козлик
На чело Его дышал,
Только глупый серый ослик
Всех беспомощно толкал:

«Посмотреть бы на Ребенка
Хоть минуточку и мне!»
И заплакал звонко-звонко
В предрассветной тишине…

А Христос, раскрывши глазки,
Вдруг раздвинул круг зверей
И с улыбкой, полной ласки,
Прошептал: «Смотри скорей!»